در حدود 15 کیلومتری  شمال مهاباد در جنوب قریه" اگریگاش اثر تاریخی و با عظمت (فقرقا) قرار دارد این اثر شمالی ترین مقبره از مقابر دوران ماد است که در دامنه بخش جنوبی صخره ای  که تقریبا" تنها بر دشت وسیع شهرویران مشرف است کنده  شده . این اثر با دو بخش تاریخی (برده کنته)  و (دریاس) دقیقا" مثلثی را تشکیل می دهد که یک زاویه" ان فقرقا است.

سخره خود از لایه های رسوبی اهکی تشکیل شده .در ارتفاع 30/5 متر از لب ایوان پایین ترین قسمت که به دامنه کوه می رسد و در قلب ان (فقرقا) با ابعاد6.6 متر  جاری  گردیده در داخل از دو قسمت با ارتفاع 50 سانتی متر تشکیل شده است بخش شمالی ان متشکل از دو پله ورودی و دو ستون با ارتفاع 10/2 متر است که در منتهی الیه سمت غربی  این بخش مقبره ای است که سابقا" محل دفن جنازه بوده با ابعاد40/1. 65/2   متر عمق یک متر در جانب شرقی و دو مقبره" کوچک به ابعاد متساوی 90%.40/1 وعمق یک متر  وجود دارد. ارتفاع این بخش از سقف تا کف 10/2 متر است. بخش دوم ان  با ارتفاع 2/60 متر پایین تر از بخش شمالی قرار دارد.که دارای دو ستون و دقیقا" رو به جنوب است .ته ستون ها ابتدا می نمایاند که با ته ستونهای مقبره" اناهیتا یکسانی داشته و شیوه" معماری یونانی را در اذهان زنده می کند اما با اندک دقت مشخص می گردد که این ستونها نه از کیفی و نه از  نظر کمی قابل مقایسه با ستون های انا هیتای کنگاور نیست و خود شاخص معماری بسیار کهنتری است  ته پایه های ستون ها که به شکل دایره است و هر چه بالاتر می اید قطر ان کوچکتر می شود که  8/1 متر می باشد که در بالا به 65/1 متر نقصان می یابد دو پله در سمت چپ ایوان قرار دارد که عرض پله بالایی 35 سلنتی نتر  و ارتفاع ان 15 سانتی متر است یکی از مشخصات حتمی مقابر  مادی چگونگی ساختار انها بر صخره ها و نمای ظاهرشان که رو به جنوب است می باشد.

باستانشناسان و محققین زیادی از این اثر دیدن نموده و تالیفاتی در این مورد دارند مثلا (دیاکونوف)در باره ان می نویسد شمالی ترین مقبره مادی (فخریک)فقر قا در مانای باستان  و نزدیک میاندو اب (مهاباد) است جلو خان ندارد و سقف ساده سنگی  ان را چند ستون نگاه می دارد و ظاهرا" محلی بوده است برای گذاشتن جنازه ها .

تعیین تاریخ این مقبره" خیلی دشوار است  و با مراسم  یا مراسمی که پیشتر  در ناحیه" اطراف دریاچه" ارومیه  متداول بوده  تفاوت دارد و بالنتیجه نمی توان تاریخ قدیمیتر از قرن هفتم برای ان قائل شد.

گیرشمن)ان را مربوط به مقبره" یک شاهزاده مانایی می داند.(هرتسفلد)معتقد   است که مقبره" مادی .مانای) است در فهرست بناهای تاریخی ذیل (دخمه" مادی فقر قا) چنین می خوانیم  در نزدیکی مهاباد دخمه ای از زمان ماد   می باشد این دخمه سنگی  دو طبقه که شامل چهارستون سنگی و چند متر است. در بلندی واقع شده است از نظر مجازی و ستون بندی در اعداد مقابر مهم دوره ماد است550(-708ق. م  )

با توجه به مطالب یاد شده  تقریبا" دیگر می توان گفت که این اثر باشکوه یادگار دوران مجد و عظمت امپراتوری ماد می باشد.

خود امپراتوری  ماد ترکیب شده از شکوهمندی گذشته" تمدن های پیشرفته" مانایی.گیلزانی.گوتی زاموایی و کاسی می باشد که بیشترین سهم را تمدن مانایی در بر داشته.

اثار مشابه زیادی در منطقه" تحت تسلط این امپراتوری در نزدیک سلیمانیه در دوره" شهرزور کنار دهکده" سورداش به نام های (قیرقاپان)و(کوروکیج) و همچنین در نزدیکی  شهر صحنه بر سر راه همدان – کرمانشاه و نیز مقبره" (دکان داوود) در سه کیلومتری جنوب شرقی سر پل ذهاب که همگی  رو به جنوب و بر فراز صخره ای ساخته شده اند وجود دارد.

ابعاد فقرقا

قبر بزرگ

طول:265 سانتی متر

عرض: 140 سانتی متر

عمق:100سانتی متر

قبر کوچک

طول:140 سانتی متر

عرض :90 سانتی متر

عمق:100 سانتی متر

ارتفاع ستونهای عقب از هر ستون  تا پایین:210 سانتی متر

اتاق مقبره:

عرض:310 سانتی متر

طول:650 سانتی متر

ارتفاع :210 سانتی  متر

عرض پایه" سمت چپ بالا:35 سانتی متر

ارتفاع پله" کناری سمت چپ بالا:15 سانتی متر

عرض پله" پایین کناری سمت چپ:45 سانتی متر

ارتفاع پله" پایینی کنار سمت چپ:15 سانتی متر

طول پایه" سمت راست بیرونی:60 سانتی متر

عرض پایه" سمت راست از بیرون:55 سانتی متر

ارتفاع فقر قا از لب ایوان تا پایین تین قسمت که به دامنه کوه می رسد 530 سانتی متر می باشد.

از جمله کهنترین آثار دوره" مانایی که گرچه از نظر هنری چندان لطافتی ندارد اما از نظر تاریخی قابل تا"مل و تفحص است موردی در جنوبی ترین نقطه" دشت شهر ویران مهاباد است که بر فراز کوه کوچکی  که اصطلاحا" به نام (پیرتندور)یا(کونته کوخه) خوانده می شود قرار دارد.این کوه کوچک در جنوب  قریه"(خورخوره) که زادگاه احتمالی و قریب به یقین (مادیومانگه)  یکی از بستگان نزدیک زرتشت است قرار دارد چه در زاتسپرم نخستین کسی که به زرتشت ایمان اورده( مادیومانگه) می نامد و محل زندگی وی را جنوب دریاچه  چی چست و انجایی  که پر از  نیزارها ی بلند و گرازهای وحشی  است نام می برد که دقیقا" با این محل مطابقت دارد.

به هر حال پیر تندور  مشتمل بر درخت بادام نه چندان کهنی  بر مسقط الر"اس کوه فوق می باشد که پیری در کنار ان خفته و در بخش شمالی ان تخته  سنگی صاف و یکپارجه بر سطح زمین قرار گرفته  که سوراخی  به قطر تقریبی 60 سانتی متر بر  ان تعبیه  شده  و می نمایاند که سوراخ فوق الذکر در اثر مرور زمان پر شده و امروزه به علت رفع ابتلا" سرفه مورد تقدس مردم منطقه است که از دیدگاه مرئم شناسی قابل تا"مل است.

منتهی الیه جنوب کوه پیرتندور به کوهستانی قدیمی ختم می شود که اصطلاحا" ان را(قبرفلا) می گویند.

فلا یا فلاح به معنی مجاز  غیر مسلمان و زرتشتی و مسیحی و ازاد اطلاق می شود که مراد از  ان احتمالا" زرتشتیان و یا مسیحیان ساکن در محل بوده .این گورستان بزرگ با سنگهای  بزرگ در شمال قریه (لج) قرار دارد قریه لج یکی از قرا" بسیار قدیمی است که چندین تپه  اطراف ان را  به فواصل نامعین احاطه کرده و تاکنون به صورت غیر قانونی دزدان میراث فرهنگی اثار این مرزو بوم را به غارت برده اند.

در شمال شرق قریه" لج  و در امتداد جنوبی کوه پیر تندور بر فراز کوه نسبتا" بلندی که مشرف بر قرا" قره داغ و ترشکان و لج و گردگردو و بفران می باشد دخمه" نسبتا" عمیقی وجود دارد که به نام زندان  (قو له سن) یا  قلعه حسن قرار دارد که ان نیز در دل کوه و فعلا" قریب 7 الی 8 متر  عمق دارد که به صورت   مکعب بازی به سوی بالا کشیده شده  این اثر و دو مورد مذکور به دلیل قلت فوق العاده منابع تا حفاری کامل باستانشناسی نمی توان صریعا" اظهار نمود که واقعا" به چه دورانی تعلق دارد اما شیوه" سنگتراشی قلعه حسن و پیر تندور   و تاریخچه ای در حدود اثر فقره قا  را نشان می دهد.