|
تاریخی .سیاسی. اجتماعی.
|
سردشت یکی از شهرهای کرد نشین استان اذر بایجان غربی می باشد که از شمال به مسافت ۸۵ کیلو متر به شهرستان پیرانشهر و از جنوب به مسافت ۶۰ کیلومتر به شهرستان بانه و از جنوب غربی با مسافت ۱۲۵ کیلو متر به شهرستان مهاباد منتهی می شود شهرستان سردشت از غرب به کردستان عراق منتهی می شود سردشت ۳۰ کیلومتر با کردستان عراق فاصله دارد طول نوار مرزی این شهرستان با کشور همسایه ۹۶ کیلو متر است ارتفاع شهرستان سردشت از سطح دریا ۱۷۸۹ متر است این شهر با وسعت حدود ۱۴۴۲ کیلو متر مربع بین ۳۶ درجه و ۱۰ د قیقه عرض شمال و ۴۵ درجه و ۲۸ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد . شهرستان سردشت دارای دو بخش (مرکزی و وزینه ) است که بخش مرکزی شامل دهستان الان به مرکزیت اسلام اباد ( بیژ وه) سابق و دهستان باسک کولسه به مرکزیت ( بریسو) و دهستان بریاجی به مر کزیت بیوران سفلی میباشد بخش وزینه شامل دهستان گورک نعلیین به مرکزیت (حیدر اباد ) و دهستان ملکاری به مرکزیت (نلاس) می باشد .
جمعیت سردشت ۱۰۰۰۰۰ نفر است است که۹۰۴/۳۰ نفر ان در شهر و۲۶۳/۶۲ نفر ان در ۲۷۲ روستا زندگی می کنند این شهرستان مرزی ۲۶۸ اموزشگاه دارد که در ان ۲۴۱۵۲ نفر دانش اموز تحصیل می کنند ای شهرستان دارای ۲ بیمارستان که یکی از انها در حال احداث می باشد و ۵ درمانگاه و ۵ دارو خانه دارد
.منطقه سردشت کوهستانی ناهموار و پوشیده از جنگل می باشد وسعت این جنگل ها ۱۶۶۰ کیلو متر مربع می باشد از کوههای مرتفع و زیبای سردشت می توان از( بو لفت) پشت روستای بیو ران(هوینه مال) در جنوب روستای قلعه رش (زردکه) الان و درمان اباد ( سری گوم) پشت روستای میراباد(ترخان) و ابراهیم جلال و کوه نستان و لندی شیخان و داشان قلعه و جاسوسان و کاسه بردین و برده سپیانو مالیموس را می توان نام برد
.کوه گرده سور در غرب شهر واقع شده است که اکنون دامنه های ان تو سعه پیدا کرده است و مشرف بر شهر می باشد و اخیرا یک شعبه از اب کانی رش از دامنه ان عبور داده شده و به اب اشامید نی شهر وسل شده است
کشاورزی در شهرستان سردشت به دلیل کو هستانی بودن و ناهمواری ها و نداشتن اب کافی توسعه نیافته و هنوز در مراحل اولیه توسعه است غلات و حبو بات به صورت دیم کاشته می شود انگور سیاه و تو تون به وفور یافت می شود و سوغات سردشت را می توان انگور سیاه نا مکید از میوه های کوهی (وحشی)گلابی ـ زالزالک ـ انجیر ـ انار ـ انگور ـ در چندین نوع دیگر را می توان نام برد و از شقایق های وحشی سردشت که در حوضه رودخانه زاب هستند از انها دارویی برا ی اعتیاد و مبارزه با ان تهیه می شود که مورد تا یید کنگره جهانی دارو شناسی قرار گرفته و به احترام ایران به نامک گیاه (اریا)ثبت شده است شهرستان سردشت و کوهستان های ان مملو از گیاهان دارویی نادر هستند که تاکنون توجهی بدانها نشده است و سردشت را می توان بکر و سرشار از منابع طبیعی نایاب و سرزمینی رویایی نامید
.۰بیتوین:بیتوین
۰شهباری :دشت شوربه سردشت (قلته)
۰رباط:ربط
۰سوسنار:منطقه سویسنی
۰قیزوان: قازان
۰هیولان:الان
۰هوگری:هیرو
۰شاره زور: شهری بزرگ در بین مرز ایران و عراق کنونی که اهالی ان بیشتر دامدار بودند
۰ ازمر:کوهی نزدیک سلیمانیه
چشمه گراو
این چشمه از چشمه های اب معدنی می باشد که املاح در ان حداقل یک گرم در لیترمیباشد که اب جوشان از ان بیرون می اید و بعد از مسافتی تبدیل به سنگ می شود .چشمه گاز دار و معدنی میباشد ودر درمان بسیاری از بیماریهای پوستی کاربرد دارد این چشمه در جوار شرقی رودخانه زاب بین روستا های هر مز اباد و کانیه گویز قرار داردرودخانه زاب با طول ۴۰۰ تا ۴۴۰ کیلو متر که در مسیر خود زیبایی هایی را به وجود اورده است کوههای ترخان. هومل. ابراهیم جلال با ارتفاع متوسط ۲۴۰۰ متر و همچنین کوه ما لیموس و ییلاق دشت وزینه و باژار و چشمه اب رسول شت در بیو ران و دره گرژال و جنگل های خدر اباد و گور حسین بسیار دیدنی و می توان گفت که شهرستان سردشت یکی از نادر ترین شهر های ایران از لحاظ تاریخی و جذب تو ریسم به شمار می رود
ایل های منطقه سردشت :
ایل های منطقه سردشت شامل ۸ ایل می باشد ایل کلاس که در منطقه ربط ساکنند از تبار طایفه های (پیروت اغا . رسول اغا )می باشد ایل گورگ که در پاراستان سا کنند از تبار طایفه های ((عزیزی.خضری.محمدی.ابراهیمی.بایزیدی
))ایل نعلین منگور که در الواتان و شهر میر اباد ساکنند از تبار طایفه های (ملا خلیل گور عمر.اجاقی.کاک سلیمان خلیلی)می باشند ایل نعلیین گورک که در اطراف پاراستان سا کنند از تبار طایفه های بیگ زاده و پیراقایی هستند و ایل باسک کولسه از ایلات اطراف سردست میباشد
از ایل های بزرگ می توان ایل بریاجی نام برد موسس ایل های بریاجی و ملکاری بترتیب(مام حاجی)و (ملک ارا) با همدیگر برادر بودند و این ایل از خط مرزی تا نزدیکی میر اباد ساکن هستند
زیارت گاهها
۰
مقبره شیخه سور۰ابن الحاج
۰ملا یو سف اصم
۰شیخ محمد امین نقشبندی
۰پیر بابا
۰شیخ ابو بکر نیزه
۰مام سر اواله
۰
شیخ مو لانا۰شیخ ابراهیم در نیسک اباد
۰چاکه چو که له
۰
بشر و عون از اصحاب شهید اسلام در مسجد روستای بیژ وه۰عه و لا و عو مران
۲حمله نوروز خان قاجار به احمد پاشاه بابان در سردشت ۱۱۸۵خ-۱۹۷ سال قبل
۳حمله فتحلیشاه قاجار به احمد پاشاه برادر عبدالرحمن پاشاه بابان در سردشت ۱۱۸۵خ-۱۹۷ سال قبل
۴سفر تاریخی (ریچ) به منطقه کرد نشین از جمله سردشت ۱۱۹۹خ۱۸۳ سال قبل
۵حمله شاه مراد بیگ مشهور به میر راوند وز (میره کوره)به سردشت ۱۲۰۵خ۱۷۷ سال قبل
۶سفر(جیمز بیلی فریزر) طی یک ما موریت سیاسی به ایران و دیدار از مناطق کرد نشین مهاباد و سردشت
۷نامه اهالی سردشت به امپراتوری عثمانی مبنی بر این که سردشت جزء خاک عثمانی نمی باشد
۸ساختن پل ارتباطی بین سردشت .مهاباد . بانه توسط عزیز خان مکری سردار کل ۱۲۳۸خ-۱۴۴سال قبل
۹ائتلاف عشایر پشدر و اهالی منطقه سردشت و منگور با محمود پاشای بابان علیه سلیمان پاشا ۱۱۲۴۳خ-۱۳۷ سال قبل
۱۰حکمرانی عزیز خان مکری سردار کل بر منطقه مهاباد و سردشت۱۲۴۵خ-۱۳۷ سال قبل
۱۱تصرف وبه اتش کشیده شدن سردشت توسط حمزه اقای منگور ۱۲۴۶خ-۱۳۶ سال قبل
۱۲سفر (ژاگ دو مورگان) و هیات فرانسوی به منطقه کردستان و سردشت۱۲۶۱خ-۱۱۳ سال قبل
۱۳تجاوز دولت عثمانی به سر حدات سردشت (روستای بیطوش)۱۲۸۳خ-۹۹ سال قبل
۱۴اشغال سردشت توسط روسها و به اتش کشیدن ان( بار اول )جنگ جهانی اول عثمانی۱۲۹۳خ-۸۹ سال قبل
۱۵غائله پشدرها و جنگ سرد
۱۶قطعی و گرانی در سردشت۱۲۹۶خ-۸۶ سال قبل
۱۷ورود اولین سربازان دولتی به سردشت به فرماندهی سرهنگ پزشکیان و اولین سرباز گیری در شهر ۲ حادثه مهم با هم۸۱ سال قبل
۱۸سردشت در تصرف میراودلی های کردستان عراق۸۱ سال قبل
۱۹بهار سال ۱۲۶۸خورشیدی روسایی منطقه سردشت اعلام کردند که ما خود را رعییت سلطان عثمانی می دانیم زیر ا ما نیز سنی مذهب هستیم
۲۰اقدام به شوسه کردن راه ارتباطی بین سردشت - مهاباد۷۳ سال قبل
۲۱تعیین شهردار برای سردشت توسط پشدر ها
۲۲اعطای مقام قضاوت به سردشت به علی قاضی
۲۳در گیری نیروهای دولتی با اکراد در جریان تشکیل حکو مت ۱۱ماهه کردستان به رهبری قاضی محمد
۲۴مهاجرت یهو دیان از سردشت ۵۴ سال قبل
۲۵ترور سرهنگ وفا و یارانش در منطقه سردشت
۲۶طرح تسطیح جاده مهاباد به سردشت
۲۷سفر اولین هیات دولتی ایران به سردشت
۲۸طرح ایجاد کار خانه برق
۲۹تاسیس بیمارستان سردشت (فرح) ۱۵ تختخوابی
۳۰تبدیل سردشت به شهرستان با جمعیت حدود ۵۰۰۰ نفر
۳۱به شهادت رساندن ملا احمد شلماشی(ملا اواره) توسط رژیم پهلوی
۳۲بمباران شیمیایی سردشت توسط صدام در سال ۶۶
۳۳کشف اثار باستانی در شهر ربط در مقیاس وسیع اما متا سفانه برای مردم نامجهول
((
سردشت در اینه اسناد تاریخی نوشته برادر فریدون حکیم زاده بهترین منبع برای مسایل مربوط به سردشت)قامشلی ( به عربی: القامشلي به کردی: Qamişlo و به زبان آرامی: ܩܡܫܠܝ) یکی از شهرهای سوریه در شمال شرقی این کشور (استان حسکه) می باشد. نام این شهر از واژه ترکی Kamışlı به معنی نیزار گرفته شده است. این شهر در سال 1926 با تاسیس ایستگاه قطار شکل گرفت و به تدریج با مهاجرت کردها، ارامنه و آسوریان گسترش یافت. ساکنان این شهر امروزه عبارتند از کردها،آسوریان مسیحی، عربهاو ارمنیها. منابع کردی درصد مردم کردتبار این شهر را هفتاد درصد ذکر میکنند. این شهر که پیرامون 200,000 نفر جمعیت دارد در کنار مرز ترکیه و در نزدیکی مرز عراق قرار گرفته است. قامشلی جزئی از استان حسکه و مرکز بخش است.
در سال 2004 یک شورش کردی در قامشلی که چندین روز به طول انجامید 30 کشته برجای گذاشت.
در این شهر اسقف بزرگ کاتولیکهای سوریه سکونت دارد. قامشلی مرکز تجاری کالاهای کشاورزی است و دارای زمینهای حاصلخیزی می باشد. محصول زراعی این شهر عمدتاً غله می باشد. در این شهر کارخانه چوببری و سیمانسازی هم موجود است. پس از کشف حوزه های نفتی در 80 کیلومتری و در شرق این شهر، جمعیت آن بشدت افزایش یافت. قامشلی دارای یک فرودگاه بینالمللی با کد ایاتای KAC است
تاریخچه شهر:
این شهر در سال 1926 به عنوان یک ایستگاه راه آهن در مسیر راهآهن توروس بنا شد. جمعیت آن با آمدن پناهندگان ارمنی، آسوری و کرد از ترکیه و عراق افزایش یافت.[1]
درباره علل آمدن موج پناهندگان و چگونگی این جابجایی جمعیت نظرات گوناگونی وجود دارد از جمله:
امروزه در این شهر اقوام گوناگون در کنار هم همزیستی دارند



